Zapraszam Cię do upieczenia legendarnego ciasta Pani Walewska, zwanego też Pychotką. To połączenie kruchego spodu, chrupiącej bezy, kremowego budyniu i porzeczkowego dżemu zachwyci każdego gościa. Z tym dokładnym przepisem przygotujesz efektowny deser nawet wtedy, gdy nie masz dużego doświadczenia w pieczeniu.
Składniki
- 500 g mąki pszennej (najlepiej typ 500 lub 550)
- 200 g zimnego masła
- 100 g cukru pudru
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 1 saszetka cukru wanilinowego (16 g)
- 6 żółtek jaj (średniej wielkości)
- 2 łyżki kwaśnej śmietany 18% (ok. 60 g)
- szczypta soli
- 6 białek jaj
- 230 g drobnego cukru do wypieków
- 1 łyżka skrobi ziemniaczanej (15 g)
- szczypta soli do białek
- 400 g dżemu z czarnej porzeczki (kwaśnego, gęstego)
- 80 g płatków migdałowych
- 1 litr mleka
- 3 opakowania budyniu śmietankowego lub waniliowego bez cukru (łącznie ok. 120 g proszku)
- 100 g drobnego cukru
- 1 saszetka cukru wanilinowego (16 g)
- 200 g masła (do kremu, w temperaturze pokojowej)
Składniki wystarczą na dużą blaszkę o wymiarach około 24 x 34 cm, czyli na mniej więcej 16–20 porcji wysokiego, efektownego ciasta.
Sposób wykonania
1. Przygotowanie budyniu do kremu
- Do garnka wlej 750 ml mleka. Dodaj 100 g cukru i 1 saszetkę cukru wanilinowego. Podgrzewaj na średniej mocy, aż mleko zacznie się gotować, co pewien czas mieszając.
- Pozostałe 250 ml mleka wlej do naczynia z dzióbkiem. Wsyp proszek z 3 opakowań budyniu. Dokładnie wymieszaj trzepaczką lub blenderem ręcznym, aż masa będzie gładka i bez grudek.
- Gdy mleko w garnku zacznie wrzeć, zmniejsz ogień. Wlej cienkim strumieniem mieszankę mleka z budyniem, jednocześnie intensywnie mieszając.
- Gotuj krótko, aż budyń ponownie się zagotuje i wyraźnie zgęstnieje. Mieszaj jeszcze około 30–40 sekund, aż będzie gładki.
- Budyń zdejmij z ognia, przykryj powierzchnię folią spożywczą tak, aby dotykała kremu. Odstaw do całkowitego wystudzenia w temperaturze pokojowej. Nie wkładaj garnka do lodówki.
2. Ciasto kruche na dwa placki
- Do dużej miski wsyp mąkę, proszek do pieczenia, cukier puder, cukier wanilinowy i szczyptę soli. Wymieszaj składniki suche.
- Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę. Rozcieraj palcami lub siekaj nożem, aż powstanie drobna kruszonka.
- Dodaj 6 żółtek oraz kwaśną śmietanę. Zagnieć szybko jednolite, gładkie ciasto. Jeśli jest zbyt sypkie, możesz dodać 1 łyżkę lodowatej wody.
- Gotowe ciasto podziel na 2 równe części. Z każdej uformuj kulę, zawiń osobno w folię spożywczą i włóż do lodówki na około 60 minut.
3. Pierwszy blat – kruche ciasto z dżemem, bezą i migdałami
- Blachę o wymiarach około 24 x 34 cm wyłóż papierem do pieczenia, przynajmniej na dnie. Boki możesz lekko posmarować olejem.
- Wyjmij z lodówki pierwszą kulę ciasta. Rozwałkuj ją między dwoma arkuszami papieru do pieczenia lub pokrój na cienkie plastry i wylep nimi dno formy, dokładnie dociskając i wyrównując powierzchnię.
- Rozgrzej piekarnik do 180°C, funkcja góra–dół.
- Na surowe ciasto rozsmaruj równą warstwą około 200 g dżemu z czarnej porzeczki.
4. Beza do pierwszego blatu
- Do czystej, suchej miski wlej 3 białka (połowę porcji) i dodaj szczyptę soli. Ubijaj na średnich obrotach, aż powstanie gęsta piana. Zwiększ obroty, aby białka stały się sztywne i błyszczące.
- Dodawaj stopniowo 115 g cukru. Wsypuj po 1 łyżce, za każdym razem dokładnie miksując, aż cukier się rozpuści. Ubijanie może zająć kilkanaście minut.
- Na koniec wsyp pół łyżki skrobi ziemniaczanej. Krótko zmiksuj, tylko do połączenia składników.
- Ubitą bezę przełóż na warstwę dżemu. Delikatnie rozprowadź po całej powierzchni blaszki. Posyp połową płatków migdałowych (ok. 40 g).
- Wstaw formę do nagrzanego piekarnika (druga półka od dołu). Piecz około 30 minut, aż beza lekko się zarumieni, a migdały będą złote. Jeśli wierzch zbyt szybko się przypieka, przykryj ciasto folią aluminiową.
- Po upieczeniu wyjmij formę i odstaw pierwszy blat do przestudzenia. Dopiero gdy będzie letni, ostrożnie wyjmij go z formy, pomagając sobie papierem do pieczenia. Przesuń na dużą deskę lub podkładkę.
5. Drugi blat – pieczenie jak za pierwszym razem
- Wyjmij z lodówki drugą kulę ciasta i przygotuj spód w tej samej formie. Dno ponownie wyłóż papierem do pieczenia.
- Wylep formę ciastem lub rozwałkuj je na placek dopasowany do rozmiaru blachy.
- Na surowe ciasto rozsmaruj pozostałe 200 g dżemu porzeczkowego.
- Ubij bezę z pozostałych 3 białek i 115 g cukru oraz 0,5 łyżki skrobi tak samo, jak w przypadku pierwszego blatu.
- Rozsmaruj bezę na dżemie i posyp resztą płatków migdałowych.
- Piecz ponownie około 30 minut w temperaturze 180°C, aż wierzch się zarumieni. Drugi blat po upieczeniu zostaw w tej samej formie i całkowicie przestudź.
6. Krem budyniowo–maślany
- Budyń musi być całkowicie chłodny, a masło miękkie. Upewnij się, że oba składniki mają zbliżoną temperaturę pokojową. Dzięki temu krem będzie gładki i się nie zwarzy.
- Miękkie masło (200 g) przełóż do miski. Ubij mikserem na najwyższych obrotach, aż stanie się jasne i puszyste.
- Dodawaj budyń łyżka po łyżce. Po każdym dodaniu krótko zmiksuj na średnich obrotach, tylko do połączenia mas. Kontynuuj, aż zużyjesz cały budyń.
- Gotowy krem powinien być gładki, gęsty i jednolity. Jeśli wygląda na zbyt miękki, możesz na chwilę wstawić go do lodówki.
7. Składanie ciasta Pani Walewska
- W formie pozostaje drugi, całkowicie wystudzony blat z kruchym spodem, dżemem, bezą i migdałami.
- Na ten blat wyłóż cały krem budyniowy. Rozprowadzaj delikatnie szpatułką lub nożem, wyrównując powierzchnię.
- Pierwszy upieczony blat delikatnie oddziel od papieru do pieczenia. Najwygodniej jest go lekko podważać, zsuwając placek bezą do góry na warstwę kremu.
- Połóż pierwszy blat bezowy na kremie, bezą do góry. Staraj się robić to powoli i równo, aby nie uszkodzić bezy i nie wypchnąć kremu.
- Delikatnie dociśnij rękami wierzch, aby warstwy dobrze się ułożyły.
- Gotowe ciasto przykryj folią spożywczą lub aluminiową i wstaw do lodówki na minimum 6 godzin. Najlepszy efekt uzyskasz po schłodzeniu przez całą noc.
Dodatkowe wskazówki i informacje
Struktura i smak ciasta
Ciasto Pani Walewska to deser wielowarstwowy. Na spodzie jest cienkie, kruche ciasto. Na nim kwaśny dżem z czarnej porzeczki, który przełamuje słodycz. Dalej chrupiąca beza z płatkami migdałowymi, a w środku puszysty krem budyniowo–maślany. Po schłodzeniu warstwy pięknie się łączą, a ciasto kroi się równo i wygląda bardzo elegancko, prawie jak tort.
Jak piec, aby beza i migdały się nie przypaliły
- Jeśli widzisz, że wierzch zbyt szybko brązowieje, przykryj ciasto luźno folią aluminiową.
- Formę ustawiaj raczej w dolnej części piekarnika, nie na samej górze.
- Pilnuj czasu pieczenia – beza ma być jasnozłota, a nie ciemno brązowa.
Przechowywanie i podawanie
- Ciasto przechowuj w lodówce ze względu na krem z masła i budyniu.
- Najlepiej smakuje między 8 a 24 godziną po złożeniu, kiedy kruche ciasto lekko zmięknie, a struktury się połączą.
- Przed podaniem możesz wyjąć je z lodówki na 15–20 minut, aby krem stał się bardziej jedwabisty.
Możliwe zamiany składników
- Dżem z czarnej porzeczki możesz zastąpić powidłami śliwkowymi lub innym kwaśnym dżemem, na przykład z wiśni.
- Płatki migdałowe można wymienić na grubo posiekane orzechy włoskie lub pekan.
- Cukier wanilinowy możesz zamienić na naturalną wanilię lub odrobinę pasty waniliowej.
Orientacyjna wartość odżywcza
Dane są uśrednione dla 100 g gotowego ciasta Pani Walewska upieczonego z podanych składników.
| Wartość energetyczna | ok. 313 kcal |
| Węglowodany (w tym cukry) | ok. 41 g (cukry ok. 24 g) |
| Białko | ok. 5 g |
| Tłuszcz | ok. 14 g |
Praktyczne rady przy pierwszym pieczeniu
- Przeczytaj cały przepis przed rozpoczęciem. Pozwoli Ci to dobrze rozplanować kolejne etapy.
- Najpierw ugotuj budyń, potem przygotuj ciasto kruche, następnie blaty z bezą, a na końcu krem i składanie ciasta.
- Dbaj o różnicę temperatur: masło do kruchego ciasta musi być zimne, a masło do kremu miękkie. Budyń do kremu powinien mieć temperaturę pokojową.
Porcja na specjalne okazje
To ciasto jest wysokie, bardzo efektowne i świetnie się kroi. Dlatego idealnie sprawdza się na święta, urodziny, chrzciny czy inne rodzinne spotkania. Upieczone z podanej ilości składników ciasto waży około 3 kg i spokojnie wystarczy na dużą uroczystość.